Dari AI hingga keselamatan siber, IRC 2026 bina kerangka digital utamakan kepercayaan manusia

DALAM tempoh hanya enam bulan setengah pertama tahun ini, sebanyak 377,502 permohonan menurunkan kandungan berbahaya dikemukakan Suruhanjaya Komunikasi dan Multimedia Malaysia (MCMC) kepada platform media sosial, dengan 350,332 kandungan berjaya dipadamkan, menggambarkan cabaran besar yang sedang dihadapi dalam memastikan ruang digital kekal selamat.

Angka berkenaan bukan sekadar statistik, sebaliknya menunjukkan perubahan landskap teknologi yang semakin kompleks apabila kemajuan digital kini bergerak seiring dengan peningkatan risiko termasuk penipuan dalam talian, penyebaran maklumat palsu, ancaman keselamatan siber serta penyalahgunaan teknologi kecerdasan buatan (AI).

Hakikatnya, masa depan digital bukan lagi hanya bergantung kepada kepantasan internet, keluasan liputan rangkaian atau kemampuan teknologi yang dimiliki sesebuah negara, sebaliknya turut bergantung kepada tahap kepercayaan rakyat terhadap sistem digital yang semakin mempengaruhi kehidupan seharian.

Atas kesedaran itu, International Regulatory Conference (IRC) 2026 anjuran MCMC menjadi platform penting bagi menghimpunkan pengawal selia, penggubal dasar, pemain industri, ahli akademik dan rakan antarabangsa untuk membincangkan pendekatan terbaik membentuk ekosistem digital yang selamat, berdaya tahan dan dipercayai.

Bertemakan “Shaping the Next Digital Era: Regulation, Resilience and Trust”, persidangan dua hari itu menghimpunkan lebih 500 peserta dan 40 penceramah dari Malaysia, ASEAN serta pelbagai negara lain menerusi 10 sesi dialog yang membincangkan isu keselamatan dalam talian, AI, perlindungan data, keselamatan siber dan akauntabiliti platform digital.

Menteri Komunikasi, Datuk Seri Fahmi Fadzil ketika berucap pada persidangan itu menegaskan perkembangan teknologi berlaku pada kadar yang belum pernah berlaku sebelum ini, sekali gus memerlukan kerangka kawal selia yang mampu berkembang seiring dengan perubahan serta memenuhi jangkaan masyarakat.

Menurut beliau, pengguna hari ini bukan sekadar mahukan perkhidmatan digital yang pantas, tetapi turut mengharapkan platform yang selamat, bertanggungjawab dan mampu meningkatkan kualiti hidup tanpa mewujudkan ancaman baharu terhadap keselamatan serta privasi mereka.

Kepercayaan menjadi cabaran utama dalam era digital baharu kerana masyarakat akan menilai teknologi bukan hanya berdasarkan kecanggihannya, tetapi berdasarkan sejauh mana ia selamat, boleh dipercayai, adil dan mampu memberi manfaat sebenar kepada kehidupan manusia.

Apabila berlaku penipuan dalam talian, kebocoran data atau penyebaran kandungan palsu, masyarakat tidak lagi membezakan antara kesalahan platform, penyedia perkhidmatan atau pengawal selia kerana persoalan utama mereka ialah sama ada lebih banyak langkah pencegahan boleh dilakukan.

Sehubungan itu, inovasi dan akauntabiliti perlu bergerak seiring kerana pembangunan teknologi tanpa kawal selia yang jelas boleh mewujudkan risiko baharu yang menjejaskan keyakinan masyarakat terhadap ekosistem digital.

Malaysia mengambil langkah penting menerusi pengenalan Akta Keselamatan Dalam Talian 2025 yang mengubah pendekatan daripada hanya bertindak selepas sesuatu kemudaratan berlaku kepada usaha mencegah risiko sejak peringkat awal.

Akta berkenaan memperkukuh tanggungjawab platform digital dalam menangani kandungan berbahaya selain memberi perlindungan lebih besar kepada kanak-kanak dan komuniti rentan yang semakin terdedah kepada ancaman dalam ruang maya.

Sementara itu, Timbalan Menteri Komunikasi, Teo Nie Ching ketika majlis menutup IRC 2026 berkata, keselamatan dalam talian tidak boleh hanya bergantung kepada pengguna, ibu bapa atau pendidik, sebaliknya perlu menjadi tanggungjawab bersama antara platform, kerajaan, industri, sekolah dan masyarakat.

Beliau berkata, pendekatan Safety by Design perlu diberi perhatian supaya aspek keselamatan, hak serta kesejahteraan kanak-kanak dibina sejak awal dalam reka bentuk sesuatu platform digital dan bukan hanya ditangani selepas berlaku kemudaratan.

Data MCMC menunjukkan cabaran itu semakin meningkat apabila jumlah permohonan menurunkan kandungan berbahaya meningkat hampir 57 peratus daripada 309,322 permohonan pada 2024 kepada 485,175 permohonan pada 2025.

Malah, jumlah permohonan dari 1 Januari hingga 15 Julai 2026 sahaja sudah mencapai hampir 78 peratus daripada keseluruhan permohonan sepanjang tahun lalu, dengan purata kira-kira 1,900 permintaan penurunan kandungan dikeluarkan setiap hari.

Selain keselamatan dalam talian, IRC 2026 turut memberi perhatian kepada perkembangan teknologi baharu seperti AI, komunikasi kuantum, sistem autonomi dan robotik yang menawarkan peluang besar tetapi turut membawa persoalan berkaitan ketelusan, bias algoritma, keselamatan siber dan pengawasan manusia.

Perkembangan teknologi perlu terus dipandu oleh nilai kemanusiaan kerana kejayaan transformasi digital bukan sekadar diukur berdasarkan kemampuan teknologi, tetapi sejauh mana ia meningkatkan kesejahteraan, memperluaskan peluang dan memperbaiki kehidupan masyarakat.

Malaysia sendiri telah memperkukuh agenda digital menerusi pelaksanaan JENDELA, peluasan rangkaian 5G, pelaburan infrastruktur kabel dasar laut serta pelbagai inisiatif digital bagi meningkatkan kesalinghubungan dan daya tahan negara.

Namun, pembangunan digital perlu bergerak lebih jauh daripada aspek infrastruktur kerana teknologi yang baik ialah teknologi yang mampu membina keyakinan rakyat serta memberi manfaat kepada semua lapisan masyarakat.

Hasil perbincangan IRC 2026 dijangka menjadi input penting kepada pembangunan Dasar Infrastruktur Digital yang sedang dirangka kerajaan bagi memperkukuh kemampanan, kesiapsiagaan dan daya tahan ekosistem digital negara.

Sebagai Ahli Majlis Kesatuan Telekomunikasi Antarabangsa (ITU), Malaysia juga berhasrat memperkukuh kerjasama antarabangsa dalam menangani cabaran rentas sempadan seperti penipuan dalam talian, penyebaran maklumat palsu, ancaman keselamatan siber dan tadbir urus data.

Apa yang penting selepas IRC 2026 bukan sekadar jumlah perbincangan yang berlangsung, tetapi sejauh mana idea, pandangan dan kerjasama yang terhasil mampu diterjemahkan kepada dasar, amalan industri serta tindakan yang memberi manfaat kepada rakyat.

Baca juga : IRC 2026: Kemajuan digital mesti berteraskan manusia – Nie Ching