Tapak kaki dinosaur pemakan daging berusia 120 juta tahun ditemukan di Thailand

BANGKOK – Enam kesan tapak kaki dinosaur pemakan daging yang dipercayai berusia kira-kira 120 juta tahun ditemukan di wilayah Udon Thani, timur laut Thailand, sekali gus membuka lembaran baharu dalam kajian kehidupan prasejarah di negara itu.

Penemuan di kawasan Phu Phra Bat, daerah Ban Phue itu disahkan oleh Jabatan Sumber Mineral Thailand pada 20 Oktober lalu selepas pasukan ahli paleontologi dan pakar geologi menjalankan pemeriksaan di lokasi berkenaan.

Menurut laporan Bangkok Post, penemuan itu merupakan yang pertama seumpamanya di wilayah Udon Thani, dengan keenam-enam kesan tapak kaki membentuk satu laluan yang dipercayai ditinggalkan oleh seekor dinosaur kumpulan teropod.

Kumpulan teropod merangkumi dinosaur yang berjalan menggunakan dua kaki belakang dan kebanyakannya merupakan pemakan daging.

Bentuk tapak kaki dengan tiga jari yang jelas serta hujung runcing menjadi antara ciri yang membantu penyelidik mengenal pasti kumpulan dinosaur berkenaan.

Tapak kaki itu ditemukan terpelihara pada lapisan batu pasir Formasi Phu Phan yang terbentuk pada Zaman Kapur Awal, kira-kira 120 juta tahun lalu.

“Setiap kesan tapak kaki berukuran kira-kira 29 sentimeter panjang dan 26 sentimeter lebar, manakala anggaran berdasarkan dimensinya menunjukkan dinosaur berkenaan mempunyai panjang badan sekitar 6.3 meter dengan ketinggian pinggul kira-kira 1.42 meter.

“Saiz itu hampir menyamai *Siamotyrannus isanensis*, sejenis dinosaur teropod yang fosilnya pernah ditemukan di Thailand dan hidup dalam tempoh geologi yang sama,” lapor media tempatan.

Bagaimanapun, persamaan saiz tersebut belum membuktikan bahawa spesies berkenaan ialah dinosaur yang meninggalkan kesan tapak kaki itu. Identiti spesies sebenar masih belum dapat dipastikan berdasarkan bukti yang ditemukan setakat ini.

Penemuan berkenaan bermula apabila seorang penduduk, Pichai Prathetsena, menemukan kesan menyerupai tapak kaki haiwan purba di kawasan berkenaan sebelum gambar penemuan itu dikongsikan dalam kumpulan Facebook.

Susulan laporan tersebut, pasukan daripada Jabatan Sumber Mineral menjalankan pemeriksaan bersama pegawai taman negara dan Jabatan Seni Halus Thailand bagi menentukan kesahihan kesan berkenaan.

Pemeriksaan lanjut menemukan enam kesan tapak kaki yang membentuk satu laluan, berbanding penemuan awal yang hanya menunjukkan beberapa kesan pada permukaan batu.

Kesan tapak kaki atau fosil jejak seperti itu mempunyai nilai saintifik tersendiri kerana dapat memberikan maklumat tentang kehidupan haiwan purba selain daripada penemuan tulang dan gigi.

Melalui bentuk, susunan serta jarak antara kesan tapak kaki, penyelidik boleh menganggarkan saiz haiwan dan mengkaji corak pergerakannya. Bagaimanapun, kesimpulan lebih terperinci mengenai kelajuan atau tingkah laku dinosaur memerlukan analisis tambahan.

Dalam perkembangan berkaitan, pihak berkuasa Thailand merancang memperketat perlindungan kawasan penemuan bagi mengelakkan kesan tapak kaki itu rosak akibat aktiviti pengunjung dan hakisan air.

Jabatan Sumber Mineral turut mencadangkan supaya zon perlindungan diwujudkan dengan kerjasama Jabatan Taman Negara, Hidupan Liar dan Pemuliharaan Tumbuhan serta Jabatan Seni Halus.

Langkah itu penting kerana tapak berkenaan terletak berhampiran aliran air yang berpotensi menyebabkan hakisan pada permukaan batu pasir, sekali gus mengancam kelestarian bukti prasejarah yang masih terpelihara.

Selain usaha pemuliharaan, kawasan tersebut turut berpotensi dibangunkan sebagai pusat penyelidikan geologi dan fosil serta destinasi pelancongan berasaskan ilmu pengetahuan.

Pihak berkuasa bagaimanapun perlu memastikan sebarang pembangunan dilaksanakan secara terkawal supaya nilai saintifik tapak berkenaan tidak terjejas oleh aktiviti manusia.

Penemuan itu menambah bukti bahawa kawasan yang kini dikenali sebagai Thailand pernah menjadi habitat dinosaur berjuta-juta tahun dahulu, sekali gus memperkukuh kepentingan penyelidikan geologi dalam memahami sejarah kehidupan di rantau Asia Tenggara.