Saintis sahkan letusan Hayli Gubbi berlaku selepas lebih 11,000 tahun

ADDIS ABABA – Komuniti sains antarabangsa dikejutkan dengan pendedahan terbaharu apabila sekumpulan penyelidik mendakwa letusan Gunung Berapi Haylii Gubbi yang berlaku tiga hari lalu merupakan letusan pertama selepas lebih 11,700 tahun tidak aktif, sekali gus menjadikannya antara peristiwa geologi paling signifikan pada abad ini.

Menurut laporan The Smithsonian Institution’s Global Volcanism Program, analisis stratigrafi dan sampel abu menunjukkan aktiviti berapi Haylii Gubbi pernah berhenti sepenuhnya sejak penghujung zaman Holosen awal, menjadikan letusan kali ini bukan sahaja jarang berlaku malah menandakan kebangkitan semula sistem magmatik yang disangka telah ‘mati’.

Pakar geologi menjelaskan, pergerakan magma yang dikesan beberapa minggu sebelum letusan kini disahkan sepadan dengan rekod purba, termasuk lapisan sedimen berusia ribuan tahun yang menunjukkan Haylii Gubbi pernah mengalami episod letusan besar pada skala serupa pada zaman prasejarah.

Mereka menambah, pemulihan aktiviti selepas tempoh dorman sepanjang 11 milenium itu membuka banyak persoalan mengenai kestabilan tektonik kawasan berkenaan serta potensi risiko susulan, termasuk gempa kecil, aliran lava dan pelepasan gas berbahaya.

Setakat ini, tiada laporan korban, namun pihak berkuasa tempatan meningkatkan status amaran dan mengarahkan penduduk di zon berisiko supaya bersiap sedia menghadapi kemungkinan letusan susulan.

Saintis kini giat menjalankan pemetaan baharu kawasan aliran lava, menilai tekanan dalam sistem magmatik serta mengumpul data seismik terkini bagi meramal corak aktiviti seterusnya.

Mereka menjangka beberapa minggu mendatang akan menjadi tempoh kritikal dalam menentukan sama ada letusan Haylii Gubbi merupakan peristiwa tunggal atau permulaan siri aktiviti gunung berapi yang lebih besar.