Perentak jantung tanpa wayar melalui leher, HCTM cipta sejarah rawatan jantung

KUALA LUMPUR – Teknologi rawatan jantung di Malaysia melangkah ke satu tahap baharu apabila Hospital Canselor Tuanku Muhriz (HCTM), Universiti Kebangsaan Malaysia (UKM) menjadi hospital pengajar universiti pertama negara melaksanakan penanaman perentak jantung tanpa wayar melalui salur darah di leher.

Kejayaan itu memberi dimensi baharu kepada rawatan pesakit yang mengalami masalah denyutan jantung perlahan, khususnya mereka yang mempunyai kekangan untuk menjalani prosedur konvensional melalui salur darah di bahagian paha.

Prosedur menggunakan teknologi Micra leadless pacemaker itu dilaksanakan pada 14 Oktober lalu terhadap dua pesakit warga emas, masing-masing lelaki berusia lingkungan 70-an dan wanita berusia 80-an, selepas kedua-duanya menjalani pemeriksaan serta penilaian menyeluruh oleh pakar elektrofisiologi HCTM.

Pasukan perubatan diketuai pakar kardiologi dan elektrofisiologi HCTM, Dr. Mohd Asyiq Al-Fard Mohd Raffali.

“Pasukan perubatan diketuai Dr. Mohd Asyiq Al-Fard berjaya menempatkan peranti itu ke dalam jantung kedua-dua pesakit dengan hanya satu cubaan.

“Prosedur berkenaan turut mendapat bimbingan dan kerjasama teknikal pakar antarabangsa, Prof. Dr. Liu Jun dari Shenzhen Hospital, Chinese Academy of Medical Sciences, China,” kata HCTM dalam kenyataan.

Alternatif untuk pesakit terpilih

Perentak jantung ialah peranti perubatan yang membantu mengawal rentak jantung apabila organ itu berdenyut terlalu perlahan atau tidak teratur sehingga menjejaskan keupayaan mengepam darah ke seluruh tubuh.

Dalam keadaan tertentu, masalah berkenaan boleh menyebabkan gejala seperti pening, keletihan, sesak nafas atau pengsan, sekali gus memerlukan penilaian dan rawatan bersesuaian oleh pakar.

Kaedah konvensional biasanya melibatkan penanaman peranti di bawah kulit dada dengan wayar elektrod disambungkan ke jantung. Walaupun kaedah itu digunakan secara meluas, kehadiran wayar dan poket peranti boleh menyebabkan komplikasi tertentu, termasuk jangkitan serta kerosakan atau peralihan wayar.

Sebaliknya, teknologi Micra menggunakan peranti kecil berbentuk kapsul yang ditempatkan terus di dalam jantung tanpa memerlukan wayar penyambung atau penjana bateri yang ditanam di bawah kulit dada.

Reka bentuk itu menghapuskan keperluan menghasilkan poket pembedahan di dada dan mengurangkan komplikasi yang berkaitan dengan wayar elektrod.

Bagaimanapun, teknologi berkenaan bukan pilihan untuk semua pesakit. Kesesuaiannya bergantung pada keadaan jantung, keperluan rangsangan elektrik dan penilaian klinikal pakar.

Laluan melalui leher perlu ketepatan tinggi

Secara konvensional, perentak jantung tanpa wayar dimasukkan melalui salur darah di bahagian lipatan paha sebelum dipandu menuju ke ventrikel kanan, iaitu ruang bawah jantung yang mengepam darah ke paru-paru.

Namun, laluan itu mungkin mencabar bagi pesakit tertentu, terutama mereka yang mengalami salur darah tersumbat, mempunyai struktur anatomi kompleks atau berdepan keterbatasan fizikal.

Melalui teknik transjugular access, peranti dimasukkan menerusi urat jugular di leher sebagai laluan alternatif untuk mencapai ventrikel kanan.

Kaedah itu memerlukan kepakaran khusus kerana peranti perlu dipandu dan ditempatkan dengan tepat di dalam jantung. Kejayaan menempatkan peranti bagi kedua-dua pesakit dengan hanya satu cubaan juga mengurangkan keperluan mengubah kedudukan alat berulang kali.

Dari sudut pemulihan, akses melalui leher berpotensi membolehkan pesakit bergerak lebih awal berbanding prosedur melalui paha yang lazimnya memerlukan pesakit berbaring untuk tempoh tertentu bagi mengurangkan risiko pendarahan di tempat kemasukan kateter.

Walaupun begitu, setiap prosedur mempunyai risiko tersendiri dan pemilihan laluan rawatan perlu dibuat berdasarkan keadaan serta keperluan individu.

Kepakaran tempatan terus diperkasa

Pencapaian HCTM itu bukan sahaja memperlihatkan keupayaan pasukan perubatan tempatan melaksanakan prosedur kardiovaskular berteknologi tinggi, malah menonjolkan kepentingan kerjasama antarabangsa dalam pemindahan ilmu dan kemahiran klinikal.

Bagi hospital pengajar universiti, pengalaman melaksanakan prosedur kompleks turut memberi nilai kepada latihan pakar, pembangunan kepakaran dan usaha meningkatkan mutu perkhidmatan kesihatan.

Namun, kejayaan teknologi perubatan tidak seharusnya diukur berdasarkan kecanggihan peranti semata-mata. Keselamatan pesakit, keberkesanan jangka panjang, kos rawatan dan akses kepada teknologi turut menjadi pertimbangan penting.

Kejayaan dua pesakit warga emas menjalani prosedur itu menandakan perkembangan bermakna dalam bidang elektrofisiologi negara, selain membuka ruang kepada penilaian lebih luas mengenai penggunaan kaedah berkenaan bagi pesakit yang sesuai.

Dalam usaha memperluas pilihan rawatan, matlamat akhirnya kekal sama iaitu memastikan pesakit menerima rawatan yang selamat, berkesan dan bersesuaian dengan keadaan kesihatan masing-masing.